Skyndiaðgerðanetið

Þetta sérlega árangursríka aðgerðaform virkjar tugþúsundir Amnesty félaga um heim allan sem senda bréf, símbréf og tölvupóst til stuðnings fólki sem yfir vofir að vera pyndað, tekið af lífi, látið "hverfa" eða þola önnur mannréttindabrot.

Fyrsta skyndiaðgerðabeiðnin var send árið 1973, að undirlagi Tracy Ulltveit-Moe, rannsóknarkonu Amnesty hjá alþjóðaskrifstofu Amnesty International í London. Efni hennar varðaði brasilískan fanga, prófessor Luiz Rossi, sem var í haldi brasilísku herforingjastjórnarinnar og átti á hættu að vera pyndaður. Það var ekki fyrr en bréf tóku að streyma inn að ættingjum Rossi var leyft að heimsækja hann. Ólíkt mörgum einstaklingum, sem hnepptir voru í varðhald og aldrei sáust framar, var Rossi látinn laus í október 1973.

Síðan þá hefur mikið vatn runnið til sjávar. Árið 1973 sendi Amnesty frá sér ellefu skyndiaðgerðabeiðnir. Árið 2002 voru skyndiaðgerðabeiðnirnar 468, og vörðuðu einstaklinga í 83 löndum. Í kjölfar hverrar beiðnar voru skrifuð þúsundir bréfa, símbréfa og tölvuskeyta til stjórnvalda um heim allan. Að auki skrifuðu skyndiaðgerðafélagar vegna 346 eldri mála, en í 130 þeirra voru góðar fréttir af viðkomandi einstaklingum.

Á hverju ári núorðið skrifa tæplega 100.000 félagar skyndiaðgerðanetsins um heim allan hundruð þúsunda bréfa vegna hundruða skyndaðgerðabeiðna um víða veröld.

Uppbygging skyndiaðgerðanetsins

Við skulum skoða aðeins hvernig skyndiaðgerðanetið starfar.

Rannsóknarfólk í alþjóðaskrifstofu Amnesty International í London safnar saman upplýsingum um mannréttindabrot um heim allan. Sum þeirra mála, sem koma til kasta samtakanna eru þess eðlis að slagkraftur skyndiaðgerðanetsins nýtist sérlega vel. Þess konar mál verða efni í skyndiaðgerðabeiðnir til félaga.

Í hverri skyndiaðgerðabeiðni eru eftirfarandi upplýsingar:

Staðreyndir um mannréttindabrotin, sem framin hafa verið á einstaklingum eða hópi fólks.

Ráðleggingar um orðalag skyndiaðgerðabeiðninnar. Hér kemur fram hvað Amnesty International vill að viðkomandi stjórnvöld geri í því máli, sem fjallað er um.

Heimilisföng, sem félagar í skyndiaðgerðanetinu geta skrifað til.

Skyndiaðgerðabeiðnunum er síðan dreift til Amnesty-deilda víðs vegar um heim, sem dreifa þeim á skyndiaðgerðanetið í eigin landi.

Áhrifamáttur skyndiaðgerða  -  úrbætur í þriðjungi mála

Starf skyndiaðgerðanetsins skilar árangri. Þó að Amnesty International eigni sér sjaldnast heiðurinn af þeim úrbótum sem verða í máli einstaklinga, sem að skyndiaðgerðanetið fæst við, hafa samtökin tölur um að jákvæður árángur næst í um þriðjungi mála. Sá árangur getur falist í því að dauðadómar séu mildaðir, "horfið" fólk birtist á ný, tilkynnt er um verustað einstaklinga í varðhaldi (þannig minnka líkur á pyndingum), eða alvarlega veikir fangar fá læknishjálp.

Enginn getur gert allt, en allir geta gert eitthvað

Félagar í skyndiaðgerðanetinu er venjulegt fólk, eins og þú. Ef þú átt þess kost að skrifa bréf á eins til tveggja mánaða fresti, og getur brugðist við aðgerðabeiðnum þegar þér berast þær, viljum við bjóða þér að ganga til liðs við skyndiaðgerðanetið.